قولاي تىزىملىك
كۆرۈش: 2815|ئىنكاس: 157

ئىنسانشۇناسلىق دېگەن نېمە؟

[ئۇلانما كۆچۈرۈش]

22

تېما

2

دوست

6031

جۇغلانما

تۆھپىكار ئەزا

ئۆسۈش   20.62%

ئەزا ئۇچۇرى
تىزىم نۇمۇرى:  6824
يازما سانى: 270
نادىر تېمىسى: 0
مۇنبەر پۇلى: 301
تۆھپە : 1698
توردىكى ۋاقتى: 251
سائەت
ئاخىرقى: 2017-1-9
يوللىغان ۋاقتى 2016-12-20 10:37:36 |ھەممە قەۋەتنى كۆرۈش
41VdgSL1NYL._SS300_.jpg

ئىنسانشۇناسلىق-(人类学,anthropology) ‹‹ئاممىباپ ئىنسانشۇناسلىق ›› ۋە ‹‹تۆت تارماق›› ئىنسانشۇناسلىق دەپمۇ ئاتىلىدۇ. ئۇلار مەدەنىيەت ئىنسانشۇناسلىقى، بىئو-ئىنسانشۇناسلىق، ئارخىئولوگىيە ئىنسانشۇناسلىقى ۋە تىل ئىنسانشۇناسلىقىدىن ئىبارەت. بۇ تۆت تارماق ئىچىدە مەدەنىيەت ئىنسانشۇناسلىقىنىڭ كۆلىمى بىر قەدەر زور. كۆپلىگەن ئىنسانشۇناسلىق فاكۇلتىتلىرى بارلىق تۆت تارماق دەرىسلىرىنى تەسىس قىلغان.

ئىنسانشۇناسلىق ئىنسانلاركۆپ خىللىقىغا بولغان ئىزدىنىشتىن ئىبارەت. ئۇ ئىنسانلارنىڭ بارلىق ئەھۋاللىرىنى-ئۆتمۈش، ھازىر، كەلگۈسى؛ بىئولوگىيلىك خۇسۇسىيىتى، جەمئىيەت، تىل ۋەمەدەنىيەت ئامىللىرىنى تەتقىق قىلىدۇ. ئوقۇغۇچىلار ئۇنىڭ ناھايىتى كەڭ دائىرلىكلىكىدىن ھەيران قالىدۇ. چۈنكى ئۇ ئىنسانلار ۋە ئۇلارنىڭ بىۋاستە ئەجداتلىرىنى تەتقىق قىلىدۇ. ئىنسانشۇناسلىق بولسا بىر قەدەر سىلىشتۇرۇشچانلىق ۋە ئۇنۋىرساللىققا ئىگە پەن.

ئىنسانشۇناسلىق 19-ئەسىردە شەككىللەنگەن ياش پەن.ئاساسلىق ۋەكىللىرىدىن: ھىنىرى مورگان، ئىدۋارىد تەيلور، فىرانز بوس، مالىنوۋىسكى، روس بىندىكىت، مارگىرىت مىد قاتارلىقلار بار. دەسلەپتە ئىنسانشۇناسلىق تەتقىقاتى سانائەتلەشمىگەن، تەرەققىي قىلمىغان ئىنسانلار توپىنى تەتقىق قىلغان بولسا، يەر شارىلىشىشنىڭ چوڭقۇرلىشىشى، ئېقتىساد، ئالاقە، قاتناش تەرەققىياتى سەۋەبىدىن كىلىپ چىققان دۇنياۋىي مەسىلىلەرنىمۇ تەتقىق قىلىشقا باشلىغان. شەھەرلىشىش، سانائەتلىشىش، نوپۇسنىڭ كۆپىيىشى، يەر شارىنىڭ ئىللىپ كېتىشى قاتارلىقلارمۇ ئىنسانشۇناسلار كۆڭۈل بۆلىدىغانمەسىلىلەرگە ئايلانغان. تۆۋەندە تۆت تارماق ئىنسانشۇناسلىقنى ئايرىم-ئايرىم تونۇشتۇرمەن.

u=3688822092,2634918634&fm=58.jpg
u=131682591,539147478&fm=58.jpg
u=769098907,1607999197&fm=58.jpg
سولدىن:بىندىكىت، فىرانز بوس، مارگىرىت مىد

1.مەدەنىيەت ئىنسانشۇناسلىقى(文化人类学)

مەدەنىيەت ئىنسانشۇناسلىقى ئىنسانلار جەمئىيىتى ۋە مەدەنىيىتىنىڭ ئوخشاشلىق ۋە پەرقىنى تەسۋىرلەيدىغان، ئانالىز قىلدىغان، چۈشەندۇردىغان ۋە شەرھىيلەيدىغان تارماق ئىلىمدۇر. مەدەنىيەتلەرنىڭ كۆپ خىللىقىنى تەتقىق قىلىش ۋە شەرھىيلەش ئۈچۈن مەدەنىيەت ئىنسانشۇناسلىرى ئىككى خىل پائالىيەت بىلەن شۇغۇللىنىدۇ. بىرى ئېتنوگىرافىيە- (民族志) يەنى تەكشۈرۈش پائالىيەتلىرى، يەنە بىرى مىللەتشۇناسلىق-(民族学) (ھالقىما مەدەنىيەت سىلىشتۇرمىسى) دىن ئىبارەت. ئېتنوگىرافلار كىچىك تىپتىكى رايونلاردا تۇرۇپ، شۇ يەرنىڭ قىلىق، ئېتىقاد، ئۆرپ-ئادەت، ياشاش ئۇسۇلى، ئېقتىساد، سىياسىي ۋە دىننىي تۇرمۇشلىرىنى تەتقىق قىلىدۇ ۋە بىرىنجى قول ماتىرىياللارنى يېغىدۇ. مىللەتشۇناسلىقدا ئېتنوگىرافلار ئوخشىمىغان ھەر قايسىرايونلاردىن يىغىپ كەلگەن ماتىرىياللارنى تەكشۈرۈش، شەرھىيلەش، تەھلىل قىلىش ۋە سىلىشتۇرۇش ئارقىلىق نەتىجىنى خۇلاسىلەيدۇ. مەدەنىيەتلەرنىڭ ئوخشاشلىق ۋە پەرقىنى ئايرىيدۇ.

2.ئارخىئولوگىيە ئىنسانشۇناسلىقى (考古人类学)

ئارخىئولوگىيە ئىنسانشۇناسلىقى قىسقارتىلىپ ئارخىئولوگىيە دەپمۇ ئاتىلىدۇ. ئۇ ساقلىنىپ قالغان ماددى بويۇملارنى قايتا رەتلەش، تەسۋىرلەش ۋە شەرھىيلەش ئارقىلىق ئىنسانلارنىڭ قىلىق ۋە مەدەنىيەت فورمىسىنى چۈشەندۇرىدۇ. ئارخىئولوگلار ئىنسانلارياسىغان، ئىشلەتكەن بويۇملارنى مەسلەن: ھەر خىل قورال-سايمان، ئۇرۇش قوراللىرى، قۇرۇلۇش ئورۇنلىرى، ئەخلەت قاتارلىقلارنى <<سۆزلىتىدۇ>> بۇ ئارقىلىق يىل دەۋىرىنى بىكىتىش، مەدەنىيەت ئۆزگىرىشى، ئىقتىسادى ئۆزگىرش قاتارلىقلارنى تەھلىل قىلىدۇ.

1_201410230959221Rt79.jpg

گەرچە ئارخىئولوگلار تارىختىن ئاۋۋالقى،يېزىق ئىجاد قىلنىشتىن بۇرۇنقى دەۋىرلەرنى تەتقىق قىلىش بىلەن داڭلىق بولسىمۇ،ئۇلار يەنە تارىختىكى ۋە ھازىرقى بار بولغان مىللەتلەر، مەدەنىيەتلەرنىمۇ تەتقىق قىلىدۇ.

3.بىيو-ئىنسانشۇناسلىق ياكى بەدەن ئىنسانشۇناسلىقى (体质人类学或生物人类学)

بەدەن ئىنسانشۇناسلىقى ئىنسانلار كۆپ خىللىقىنىڭ ئالاھىدىلىكىنى تەتقىق قىلىدۇ. ئۇ تۆۋەندىكى بەش ئالاھىدە نۇقتىغا قىزىقىدۇ:

(1)تاشقاتمىلار ئارقىلىق خاتىرلەنگەن ئىنسانلارنىڭ تەدرىجى تەرەققىياتى

(2)ئىنسانلارنىڭ ئىرسىيەت ئىلىمى

(3)ئىنسانلارنىڭ ئۆسۈپ-يېتىلىشى ۋە تەرەققىياتى

(4)ئىنسانلارنىڭ بىيولوگىيلىك ئەۋرىشىملىكى (بەدەننىڭ ھەر قايسىبىسىملارغا يەنى ئىسسىق، سوغۇق، ئىگىزلىك ئۆزگىرىشى قاتارلىقلارغا ماسلىشىىشى)

(5)مايمۇن، ئادەمسىمان مايمۇن ۋە باشقا پىرماتلارنىڭ بىيولوگىيەلىك خۇسۇسىيىتى، تەدرىجى تەرەققىياتى، قىلمىش-ئەتمىشلىرى ۋە تۇرمۇشىنى تەتقىق قىلىدۇ.

8(3).jpg

بۇ بەش نۇقتا بەدەن ئىنسانشۇناسلىقى بىلەن باشقا پەنلەرنى-بىيولوگىيە، ھايۋانات ئىلىمى، گىئولوگىيە، ئاناتومىيە تۇتاشتۇرىدۇ. بىيو-ئىنسانشۇناسلىق يەنە مۇھىتنىڭ ئۆسۈپ-يېتىلىش ۋە تەرەققىيات جەرىيانىغا بولغان تەسىرىنى تەتقىق قىلىدۇ.

4.تىل ئىنسانشۇناسلىقى (语言人类学)

تىل ئىنسانشۇناسلىقى جەمئىيەت ۋە مەدەنىيەت مۇھىتى ئاستىدا زامان، ماكاندىن ھالقىغان ھالدا تىلنى تەتقىق قىلىدۇ. تارىخى تىلشۇناسلىق (历史语言学) تارىخنىڭ ئۆزگىرشىگە دىھقەت قىلىدۇ. مەسلەن: ئوتتۇرا ئەسىر ئىنگىلىز تىلى (1050-1550) ۋە ھازىرقى ئىنگىلىز تىلىنىڭ سىلىشتۇرمىسى، تەلەپپۇز، گىرامماتىكا، سۆزلۈك جەھەتلەردىكى ئۆزگىرشىگە كۆڭۈل بۆلىدۇ. ئىجتىمائىي تىلشۇناسلىق بولسا (社会语言学)، جەمئىيەت ۋە تىلئۆزگىرىشلىرى ئارسىدىكى مۇناسىۋەتنى تەتقىق قىلىدۇ. تىل ئۆزگىرىشى، تىلغا تەسىر كۆرسىتىدىغان ئامىللار، قوش تىللىشىش قاتارلىقلارنى تەھلىل قىلىدۇ.

u=613440568,3216740899&fm=23&gp=0.jpg

ھەم پەنلىك ھەم ئادىمىيەتلىك خۇسۇسىيەتكە ئىگە بولغان ئىنسانشۇناسلىق تەبئىي ھالدا كۆپلىگەن پەنلەر بىلەن ئالاقىدار. تەبئىي پەنلەر (گىئولوگىيە، ھايۋانات ئىلمى) ۋە ئىجتىمائىي پەنلەر(جەمئىيەتشۇناسلىق، پىسخولوگىيە) دىن باشقا، ئىنسانشۇناسلىق يەنە ئادىمىيەت ئىلىملىرى بىلەنمۇ زىچ باغلىنىشلىق. مەسلەن: تىل، سىلشتۇرما ئەدەبىيات، پەلسەپە ۋە سەنئەت قاتارلىقلار.
bagdax

Немә десәң дәвәргин сөзүм шу

23

تېما

10

دوست

4085

جۇغلانما

ئاكتىپ ئەزا

ئۆسۈش   69.5%

ئەزا ئۇچۇرى
تىزىم نۇمۇرى:  22057
يازما سانى: 375
نادىر تېمىسى: 0
مۇنبەر پۇلى: 55
تۆھپە : 1205
توردىكى ۋاقتى: 111
سائەت
ئاخىرقى: 2017-1-19

پەخىرلىك ئەزا

يوللىغان ۋاقتى 2016-12-20 12:08:39 |ھەممە قەۋەتنى كۆرۈش
بۇ يازمىنى ئاخىرىدا   bozkurt تەھرىرلىگەن. ۋاقتى  2016-12-20 12:17  

ئ‍ەسسالام ئ‍ەلەيكۇم قېرىنداش،ياخشى يازمىدىن بىرىنى ئ‍ېلىپ كېلىپسىز،بەلكىم بۇ يازمىڭىز ماۋۇ باغداش تورىدا ھاياجان بىرلە ئ‍ىنكاس يازىدىغان تورداشلارنى ئ‍اق تاغلىق بىلەن قارا تاغلىق دەپ ئ‍ىككى توپ شەكىللەندۈرمىسىلا،كاتتا ئ‍ىش بولاتتى دەپ قارايمەن،رەھمەت،ئامان بولۇڭ!

قېرىپ قالساڭمۇ قال،ھېرىپ قالما

29

تېما

24

دوست

7133

جۇغلانما

تۆھپىكار ئەزا

ئۆسۈش   42.66%

ئەزا ئۇچۇرى
تىزىم نۇمۇرى:  26291
يازما سانى: 385
نادىر تېمىسى: 0
مۇنبەر پۇلى: 63
تۆھپە : 2215
توردىكى ۋاقتى: 562
سائەت
ئاخىرقى: 2017-1-20

قىزغىن ئەزا تۆھپىكار ئەزا

يوللىغان ۋاقتى 2016-12-20 13:39:24 |ھەممە قەۋەتنى كۆرۈش
ئىنسانشۇناسلىق ھەققىدە ياخشى بىلىم ئۇچۇرلىرىدىن خەۋەرلەندۈرگەنلىرىگە رەھمەت.
ئىناۋەتسىز قەۋەت،بۇ تېما ئۆچۈرۈلگەن

4

تېما

17

دوست

4567

جۇغلانما

ئاكتىپ ئەزا

ئۆسۈش   85.57%

ئەزا ئۇچۇرى
تىزىم نۇمۇرى:  77182
يازما سانى: 539
نادىر تېمىسى: 0
مۇنبەر پۇلى: 13
تۆھپە : 1325
توردىكى ۋاقتى: 578
سائەت
ئاخىرقى: 2017-1-20
يوللىغان ۋاقتى 2016-12-20 14:48:04 |ھەممە قەۋەتنى كۆرۈش
Rahmat،insanxunaslik Hakkida heli kop bilimga iga bolduk.
Bolsa kelar ketim jamyatxunaslik Hakkida tohtalgan bolsigiz.
6#
ئىناۋەتسىز قەۋەت،بۇ تېما ئۆچۈرۈلگەن

22

تېما

2

دوست

6031

جۇغلانما

تۆھپىكار ئەزا

ئۆسۈش   20.62%

ئەزا ئۇچۇرى
تىزىم نۇمۇرى:  6824
يازما سانى: 270
نادىر تېمىسى: 0
مۇنبەر پۇلى: 301
تۆھپە : 1698
توردىكى ۋاقتى: 251
سائەت
ئاخىرقى: 2017-1-9
يوللىغان ۋاقتى 2016-12-20 18:08:55 |ھەممە قەۋەتنى كۆرۈش
bozkurt يوللىغان ۋاقتى  2016-12-20 12:08
ئ‍ەسسالام ئ‍ەلەيكۇم قېرىنداش،ياخشى يازمىدىن بىرىنى ئ ...

ۋەئەلەيكۇم ئەسسلام ،ئۇنداقمۇ بوپ كەتمەس.زامانىۋىي ئىلملەر بىلەن تونۇشۇش خاتا ئەمەس.بۇنى يېزىشتا ئامرىكا كولۇمبىيە ئۇنۋىرستىتىنىڭ پىروفىسورى كوتتاكنىڭ ‹‹ئىنسانشۇناسلىق››دىگەن كىتابىدىن پايدىلاندىم.ھەم شۇنى ئۈگنىۋاتىمەن.بۇنى پەقەت مىنىڭ ئۈگنىش خاتىرەم دەپ ئويلىسىڭىز بولدى.

22

تېما

2

دوست

6031

جۇغلانما

تۆھپىكار ئەزا

ئۆسۈش   20.62%

ئەزا ئۇچۇرى
تىزىم نۇمۇرى:  6824
يازما سانى: 270
نادىر تېمىسى: 0
مۇنبەر پۇلى: 301
تۆھپە : 1698
توردىكى ۋاقتى: 251
سائەت
ئاخىرقى: 2017-1-9
يوللىغان ۋاقتى 2016-12-20 18:10:48 |ھەممە قەۋەتنى كۆرۈش
umud007 يوللىغان ۋاقتى  2016-12-20 14:48
Rahmat،insanxunaslik Hakkida heli kop bilimga iga bolduk.
Bolsa kelar ketim jamyatxunaslik Hakkida  ...

جەمئىيەتشۇناسلىق توغرسىدا يەنىلا كەسىپ ئەھلىلىرى سۆزلىسۇن.ئىنسانشۇناسلىق بىلەن جەمئىيەتشۇناسلىقنىڭ مۇناسىۋىتى توغرسىدا يازما يوللاپ قىلشىم مۇمكىن.
كىرگەندىن كېيىن ئىنكاس يازالايسىز كىرىش | دەرھال تىزىملىتىش

Powered by Discuz! X2.5(NurQut Team)

( 新ICP备06003611号-1 )